Blog Listem

30 Mayıs 2008 Cuma


Kavanozdaki Beyinler!
Kaç insanın arkasından bu kadar güzel şeyler söylenir? Kaç insanın kaybı bu kadar büyük üzüntü yaratır? Kaç insanın arkasından dökülen gözyaşları bu kadar içtendir. Kaç insanın arkasından bu kadar insan toplanır.
Kaç insandır bilinmez ama bu ay ölüm yıldönümleri anılan Hrant Dink ve Uğur Mumcu bunlardan ikisiydi.
Onların arkasından Uğur Hüküm’ün satırları aklımda.
“Umut bin yapraklı bir çiçektir. Birileri onun yapraklarını hoyratça yolabilir veya doğa onlara kendince dökebilir. Ama o betonda bile biter. Taşı yarar, ışığa ulaşır. Mevsimi yoktur her daim açar. Meyveleri günün birinde birilerine kısmet olur mu ?”
Bilemem
Rüyasını yaşatmak bile bize yeter….
Evet, dışarıdaki üşümelerimizin, kapalı yerlerdeki sıcağın rehavetine dönüştüğü bu günlerde,
Uzun kış gecelerini bol bol televizyon seyrederek geçirdiğimizi düşürsek…
Bunca kanala rağmen birbirinden farklı olduğuna inandığınız ve size farklı şeyler öğreten saatlerin nasıl geçtiğini anlamadığınız programlar seyrediyor musunuz?
Haber programlarının magazinleştiği ciddi tartışma programlarının bile, reyting uğruna belirlenmiş konuyla, hiç ilgisi olmayan tartışmalarla dolu olduğu, unvan taşıyan insanların birbirlerine hakaret ettikleri, hatta aleni kavga ettikleri, firmaların üzerine giydirdiği elbiselerin reklâmını yapan uzmanların çoğaldığı programlar.
Programlarda eksik olmayan 3–5 manken diye lanse edilen bayanların hayatlarının en ince ayrıntıları birbirine benzeyen, uzatılan dizileri, gündüz programlarının duygu sömürüleri…
Bunların dışında farklı şeyler izliyor musunuz? Bunlardan hoşlanıyor ve yaşamınızı siz fark etmeden bunlara göre düzenliyorsanız bu tuzaklar hep bizim için…
“Dayan ülkem” demekten nefesimiz tükeniyor o yüzden yağmurlu caddelerin parıltısı gözlerimizi ışıtsa da, beynimiz sellerin ağıdını yakıyor.
Çünkü gözlüksüz görüyoruz, çıplağını insanların.
Ve giysilerimizden utanıyoruz…
Sakın sadece yaşadığımızı zannediyor olmayalım. Belki bir makine beynimize gerekli sinyalleri gönderiyor bizde yürüdüğümüzü konuştuğumuzu, aşık olduğumuzu, düşünüyoruzdur. Hatta bir makine size bu satırları okuduğunuzu düşünüyordur. Tabii bana da bu satırları yazdığımı…
Yan yana sıralanmış kavanozdaki beyinler olduğumuz düşüncesini bir yana bırakıp dış dünya hakkındaki bilgilerimiz nasıl ediniriz düşünelim.
Bilimin bütün dallarında modellerden yararlanılır. Sadece doğa bilimlerinde değil sosyal bilimlerde de. Modeller bizim gördüklerimiz, gerçekleri görmemize yarayan, bulanıklıkları netleştiren, ama her gözlük gibi gösterdiğini biraz bozan büyüten, küçülten. Yakına neyle bakacağını bildikten sonra sorun yok.
“Güneşe gözlüksüz bakmaya cesaret edebildikten sonra hiç sorun yok” der Ali Göçmen bir yazısında.
Alfred Adler Aklın Temel prensibinin hareket yönünün kestirilmesi olduğunu söyler ve bir bitkiyi örnek verir.
“Bitkilerde bir şekilde bir akıl bulunduğu ortaya çıkarsa, bunun çok şaşırtıcı olacağını” söyler.
Olacaklar üzerine akıl yürütebilen bir bitki ne düşünecektir?
“İşte buraya doğru geliyor. Bir dakika sonra üstüme basacak ve ayaklarının altında öleceğim.”
Böyle bir akla ne gerek var.
Kavonozdaki beyinler olmak istemiyorsak bu gerçeği görmenin harekete davet anlamına geldiğinizi bilelim.
Acaba bizi de bitkisel hayata mı soktular?
Her gün aynı kişiler ve aynı olayları izleyen, insanların bunları hangi akıl ve düşünceyle bıkmadan, tekrar izleyebildiklerine şaşıyorum.
İnsanlarda bitkiler gibi akıl yürütemez hale geldiler.
Kendi üzerlerine gelen tehlikeleri bitkiler gibi görüp hissedemiyorlar. Ve televizyonlar karşısından ayrılıp sokağa çıktıklarında yaşamın gerçekleri ve acımasızlıklarıyla karşılaştıklarında, hiçbir tepki gösteremiyorlar, ya sürekli birbirlerine durumlarından şikayet eden, ya da kaderlerine şükreden insanlar haline geliyorlar.
Yağmurlarla ve soğukla gelen bir şiir ansızın geceyi ve soğuğu gelip beynimizde dolaşıyor.
“Gözyaşlarının gücü vardı, eskiden” diyor Adanan Özer.
“Irmak yüklü adamlardık,
Tuz katarlarının ardınca giden
Gölgemizde damlaların bıraktığı izlerden
Açılırdı hayal, tuzun suda
Bukağası çözülürken”
Şiir bizi çekip alıyor gömüldüğümüz bataklığın kucağından,
Dizelere yapışıp ayaklanıyoruz,
Gözyaşlarımız gücünü kaybetti.
Şimdi şairler ağlıyor yerimize,
Bizim halimize.
Felaketlere alışırken “dilsiz bir kuytuda gülüyor şair”
Onlar ki topraktan karışınca
Havada kuş kadar çoktular,
Korkak,
Cesur,
Cahil.
Hakim ve çoktular.
Bunaldıysanız haberlerin aleladeliğinden, sıkıldıysanız şarkıcı dedikodularından, futbolcu fıkralarından, bıktıysanız ekranların saçmalıklarından siz de şiire sanata sızın.
Ve hatırlamaya çalışın bir zamanlar nasıl,
“Irmak yüklü adamlardık, tuz katarlarının ardınca giden
Yağmur bir ipek gibi geçerdi pencerelerden
Yetim insan toprağın vicdanıyla doğardı
Gözyaşlarının gücü vardı eskiden”
Düşleriniz ve sanatınız eksik olmasın. Düşçe kalın.

Hiç yorum yok: